Urfa Haber – Urfa Haberleri
Urfa’da Eğitim-Öğretimin Tarihsel Gelişimi
Urfa’da Eğitim-Öğretimin Tarihsel Gelişimi
Urfa’da eğitim öğretimi iki başlık altında ele almak mümkündür. Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet sonrası. Cumhuriyet öncesi eğitimi, Urfa’mn Müslümanlar tarafından fetih edilmesine kadar götürmek mümkündür. Bilindiği gibi İslamiyet’in gelişmesi ve...
9 Aralık 2016 11:16
Okunma Sayısı 27
Urfa Haber – Urfa Haberleri

Urfa’da eğitim öğretimi iki başlık altında ele almak mümkündür. Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet sonrası. Cumhuriyet öncesi eğitimi, Urfa’mn Müslümanlar tarafından fetih edilmesine kadar götürmek mümkündür.
Bilindiği gibi İslamiyet’in gelişmesi ve yayılmasında eğitim ve öğretime verdiği önemin payı büyüktür. İlk İslami eğitim ve öğretim camilerde başlamıştır. Yaygın din eğitimi de diyebileceğimiz bu eğitim faaliyetleri Urfa’da da camilerde başlamıştır. Daha sonra Nizamü’l Mülk medreseleriyle birlikte örgün eğitim de devreye girmiştir. Urfa’da medreseleşme dönemi başlamadan önce din eğitimi camilerde yapılmaktaydı.
Urfa’da ilk medrese, Selahaddin Eyyübi devrinde Urfa valisi olarak tayin edilen kardeşi oğlu Nasrettin Muhammet tarafından yaptırılmış olan medresedir. Medresenin yapılış tarihi 1191 dir.
Urfa’da 1183 yılında yaşadığı anlaşılan Şeyh Mes’ud tarafından yaptırılan tekkede İslam eğitim ve öğretimi yapılmıştır. Bir bakıma medrese görevi de yapan bu tekkede ilim öğrenilmiştir . Henüz daha istikrara kavuşmayan bu dönemde eğitim-öğretim ile ilgili faaliyetlerin bunlarla sınırlı kalması azımsanacak bir durum değildir. Ancak bu medrese ve tekkenin Urfa’nın İslamlaşmasında ve İslam kültürünün yayılmasında önemli paylan vardır.
1234-1260 yıllan arasında Urfa’nın Moğolların istilasına uğramış olması, fiziki anlamda bir yıkıma sebep olabildiği gibi kültür ve eğitim kurumlarının da gelişmesini engelleyici etkileri olmuştur .
Urfa’nın Akkoyunlu hükümdan Karayülük tarafından alınmasından sonra bu-raya tayin edilen Nur Ali Beyin yaptırdığı bir cami bulunmaktadır. Bu caminin yanında bir medresesinin bulunduğu ve buranın bir külliye halinde olduğu; dolayısıyla eğitim ve öğretimin yapıldığı da söylenilmektedir . Yine, Emir Mencik bin Abdullah’ın 1384 tarihli vakfiyesinde Ulu Cami civarında bir medresesinin bulunduğundan bahsedilmiş fakat, ismi belirtilmemiştir.
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde, 1462 tarihinde kendi adım taşıyan bir cami ve bu caminin yanında da bir medrese yaptırdığından bahsetmektedir. Urfa’nın eğitim ve öğretim bakımından kayda değer faaliyetleri daha çok Osmanlılar döneminde başlamıştır. 1514 yılında Safavilerin hakimiyetine giren Urfa, 1516 yılında Yavuz Sultan Selim devrinde   Osmanlı idaresine geçmiştir. Önce Diyarbakır’a bağlanmış ve idaresine de Osmanlı valisi Piri Bey getirilmiştir. Bu tarihten yaklaşık iki sene sonrasında Urfa’da 3 cami, 12 mescit, 4 hamam, 2 kervansaray, 1 bedesten ve bir de darphane vardı . Urfa’da daha sonraki dönemlere ait çeşitli medreseler yapılmış ve buralarda eğitim öğretim faaliyetleri görülmüştür. 17. yy’da, Urfa’da bulunan cami sayısı 22’ye ulaşırken medrese sayısı da 3’e çıkmıştır. Bunlara ilaveten camilerin odalarında da öğrencilere ders verilmekteydi . Ayrıca bu devirde Urfa’da bulunan bazı okullar da vardı. Bunlar, Kızılcami Sübyan mektebi, Hz. İbrahim Halil sübyan mektebi, Sultan Haşan sübyan mektebi, Akcami sübyan mektebi … gibi .
Dünya’nın en eski Üniversitelerinden biri olan Harran’la başlayan eğitim hayatı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde daha da gelişmiştir. Özellikle Osmanlı döneminde açılan sübyan mekteplerinde temel eğitim ve din eğitimi verilirken, yüksek öğrenim de medreselerde devam etmiştir. Ancak bu eğitim toplumun her kesimini içine alamadığı için sübyan mektepleri veya, medreseler gidemeyenler de evlerde özel hocalardan dersler alarak, aile büyüklerinin denetiminde, dini ve ahlaki eğitimlerine devam etmişlerdir.
Urfa’da modem anlamda eğitim ve bu eğitimin verilecek olduğu okullar, Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra açılmaya başlamıştır. Urfa’da ilk Anaokulu, 1927 yılında öğretmen Bedia Hanım tarafından açılmıştır. Filiz, Gonca ve Gül adlarında oluşan bu üç sınıflık Anaokulu, halk tarafından rağbet görmesine rağmen, Bedia hanımın kısa sürede tayinin çıkması nedeniyle kapanmıştır. Bu Anaokulu ile birlikte faaliyette bulunan Vatan, îrfaniye, Nusretiye, Turan, Emrullah Kız, Numune Erkek, Haliliye Erkek, Köy yatılı Kız, Köy Erkek adlarında okullar açılmıştır. Urfa Salnamesindeki bilgilere göre; 1927 yılında Urfa’da, 40 İlkokul vardır.
Urfa’da 1920’de İmam-Hatip okulu açılmış fakat, 1926 yılında kapatılmıştır. Sanat okulu, 1914 yılında açılmış olup, 1925 yılında kapanmış, 1915 yılında Erkek öğretmen okulu , 1922 yılında da Ama Hafiz okulu açılmıştır. Bu okullarda diğerleri gibi belli bir süre sonra kapatılmıştır. 1927 den 1961’e kadar olan sürede ülkenin her yerinde olduğu gibi Urfa’da da eğitim kurumlarının sayılan artmış ve halkın eğitim- öğretim ihtiyacı karşılanmaya çalışılmıştır.
1995-1996 öğretim yılı verilerine göre Urfa ve yöresinde bulunan okulların sayısı şöyledir: 44 Anasınıfı, 1281 İlkokul, 34 İlköğretim okulu, 7 Yatılı Bölge O- kulu, 22 Bağımsız okul, 16 Genel lise, 5 Anadolu Lisesi, 1 Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi, 2 özel Lise, 7 Anadolu Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi, 6 Anadolu Kız ve Meslek Lisesi, 6 Ticaret ve Ticaret Meslek Lisesi, ve 4 tane de İmam-Hatip Lisesi olmak üzere toplam 1423 orta dereceli okul bulunmaktadır, halen bu okullarda okuyan toplam öğrenci sayısı da 181418’dir

YORUM YAPMAYA NE DERSİNİZ


NOT: Urfadahaber.com basın meslek ilkelerine uymaya söz vermiştir. Urfadahaber.com’da logomuz bulunan haberlerin link verilmek koşuluyla yayınlanması yazılı veya görsel medya’da kullanılması serbesttir. Urfadahaber.com'da yer alan ve Logomuz bulunmayan haberler tarafımızdan izin alınan kurum ve kuruluşlara aittir. Urfadahaber.com’da kaynak yer alan haberlerden veya yazarlara ait yazılardan meydana gelen sorunlardan dolayı Urfadahaber.com sorumlu tutulamaz. Urfadahaber.com kaynak gösterilen haberlerde ilgili kurum ve kuruluşlardan yazılı izin almıştır. Telif hakkı olan veya hukuki ya da şahsa ait sorunlar oluşturan haberlerle ilgili Urfadahaber.com ile irtibata geçiniz bu gibi durumlarda Urfadahaber.com avukatı tarafından yapılan kontroller sonrasında telif niteliği oluşturan ilgili yazı, resim ve video gibi materyaller en geç 3 gün içerisinde sitemizden kaldırılacaktır. Urfadahaber.com kaynaklardan ve harici linklerden sorumlu tutulamaz.